Lajme

A mund ta përballojë BE-ja zgjerimin me Ukrainën dhe Ballkanin?


“Pa fermerë, nuk ka më bukë”.

Ky ishte slogani që shoqëroi protestat e organizuara nga fermerët polakë në shkurt të këtij viti.

Në periferi të qytetit polak Kock – dy orë me makinë nga kufiri ukrainas – qindra traktorë bllokuan një rrugë.

Kjo për të parandaluar hyrjen e grurit të lirë ukrainas në vend.

Tashmë ka lidhur edhe një shqetësim tjetër edhe më i madh.

Fermerët i tremben hyrjes së Ukrainës në Bashkimin Evropian, sepse mund të kërcënojë jetesën e tyre.

“Ta harrojnë atë. Kjo është një ide e çmendur”, tha një nga fermerët protestues gjatë bllokadës për transmetuesin gjerman “Deutsche Welle”.

Zgjerimi si instrument sigurie

Për më shumë se një dekadë, unioni shihej si një klub i mbyllur, ku vendet aspirante ishin rreshtuar në pritje për të hyrë.

Por pushtimi rus i Ukrainës e ka ndryshuar rrënjësisht situatën.

Në dhjetorin e kaluar BE hapi negociatat me Ukrainën dhe Moldavinë si edhe i dha Gjeorgjisë statusin e kandidatit.

“Për shkaqe të kuptueshme, BE-ja tani po e sheh zgjerimin si një instrument sigurie. Buxheti është pjesë e diskutimeve, por mund të mos jetë domosdoshmërish faktori vendimtar”, theksoi Thu Nguyen, zëvendësdrejtore e institutit të pavarur me qendër në Berlin, Jacques Delors Centre.

Protestat e fundit në Poloni e sjellin edhe një herë këtë në kujtesë edhe pse ekonomia pa dyshim bën pjesë tek motivet politike të BE-së.

Realisht entuziazmi i ri i Brukselit për zgjerim shoqërohet me frikën se do t’i vërë disa nga anëtarët dhe qytetarët e BE-së në një disavantazh ekonomik.

Unioni e shpenzon pjesën më të madhe të buxhetit për zhvillimin rajonal dhe bujqësinë.

Koncepti: shtetet anëtare që janë më pak të pasura marrin më shumë para nga BE-ja sesa paguajnë.

Tetë vendet që janë aktualisht në radhë për t’u anëtarësuar janë të gjitha më të varfra se shtetet anëtare aktuale.

Turqia do të ishte vendi i nëntë kandidat për në BE, por procesi i saj i pranimit është pezulluar.

Zgjerimi lidhet me shpresa për përmirësimin ekonomik

Për Jasna Pejovic nga Mali i Zi, anëtarësimi në BE do t’i jepte vendit “më shumë legjitimitet”.

80% e popullsisë malazeze dëshiron të jetë pjesë e BE.

Duke folur në zyrën e startup-it të saj të “e-learning Flourish” në kryeqytetin Podgoricë, ajo thotë se të qenit qytetare e BE-së do të ishte si një certifikatë vlerësimi për biznesin e saj.

Sipas saj, investorët që nuk kanë bërë biznes me Malin e Zi, thonë, se po të ishim pjesë e Bashkimit Evropian situata do të ishte ndryshe.

“Nëse BE do të pranonte nesër Malin e Zi për këtë ajo vërtet do duhej të paguante, por askush nuk do e vinte re, sepse është e përballueshme”, thotë Nathalie Tocci, këshilltare e dy ish-komisionerëve të BE për politikën e jashtme.

“Por për BE nuk do të kishte ndonjë stimulim ekonomik”.

Për vendet e Ballkanit Perëndimor anëtarësimi do të sillte mundësi e shanse ekonomike për miliona njerëz, me një kosto të menaxhueshme për BE-në.

E megjithatë, shumica e vendeve të Ballkanit Perëndimor qëndrojnë në pritje për më shumë se një dekadë. Maqedonia e Veriut madje për dy dekada.

Ukraina do të linte në hije disa vende anëtare

Kohët e fundit në horizontin lindor u shfaq një kandidate e re për anëtarësimin – Ukraina.

E goditur rëndë nga pushtimi rus, ky vend e mori statusin e kandidatit në qershor 2022.

Në lidhje me Ukrainën, më e populluara – dhe më e varfra – nga të gjitha vendet kandidate do të ishte “një lojë ndryshe”, thotë Nathalie Tocci.

“Kjo për shkak të madhësisë së saj, për shkak të sektorit të bujqësisë, për shkak të mirëqenies mesatare dhe, mbi të gjitha, sepse është një vend në luftë me nevojën e 500 miliardë eurove për rindërtimin ende në shtim e sipër”

Nëse Ukraina do të anëtarësohej në BE, ajo do të bëhej prodhuesja më e madhe bujqësore evropiane dhe do të rëndonte shumë më tepër mbi financat e BE.

Nëse të gjithë fermerët e BE-së së bashku punojnë deri në rreth 157 milionë hektarë (387.35 milionë hektarë) tokë të punueshme, Ukraina do të shtonte edhe 41 milionë hektarë të tjerë.

Për disa anëtarë aktualë, kjo do të sillte konkurrencë të padëshiruar në tregun e brendshëm.

Do ta boshatisnin buxhetin e BE-së anëtaret e reja?

Sipas një llogaritjeje të brendshme nga Këshilli Evropian, pranimi i të gjithë kandidatëve do t’i kushtonte BE-së rreth 256 miliardë euro, vetëm Ukraina vlerësohet se do të merrte 186 miliardë euro gjatë shtatë viteve, por këtu nuk janë përfshirë kostot e rindërtimit të vendit pas shkatërrimeve të luftës.

Ekspetja Thu Nguyen mendon se “pasojat financiare nuk do të ishin aq të larta sa ç’sugjerojnë disa nga numrat”.

Por as Thu Nguyen nuk mund të thotë saktësisht se nga do të vijnë paratë shtesë që i duhen BE.

Disa nga vendet anëtare të BE-së duan ta shtyjnë përpara procesin e anëtarësimit me një shpejtësi të paprecedentë.

Nëse do të kenë sukses apo jo, kjo do të varet nga përbërja e ardhshme e Parlamentit të ri Evropian që do të zgjidhet në qershor.

Marrë nga “Deutsche Welle”, përshtatur për Albanian Post 

Shkarkimi dhe publikimi i teksteve nga Albanian Post nuk lejohet pa përmendur burimin. Faleminderit për respektimin e etikës së profesionit të gazetarit.

/Albanianpost.com

Lajmet kryesore