Me Rusinë nën presion në fronte të shumta, presidenti Vladimir Putin e gjen veten në një situatë më të ngushtë se në çdo moment tjetër të një çerek shekulli në pushtet.

Putin mbetet fort në kontroll të Kremlinit, por ekziston një rrezik në rritje se ai do të përpiqet të shpëtojë nga situata e tij aktuale duke eskaluar konfliktin me Perëndimin.

Problemi i parë i Putinit është se lufta e tij në Ukrainë nuk ka vrull. Fitimet territoriale të fundit kanë ardhur ngadalë dhe me koston e një humbjeje të jashtëzakonshme jetësh njerëzish (rreth 450 mijë të vrarë, gati tetë herë më shumë se numri i viktimave amerikane në Vietnam) dhe dëme ekonomike.

Pas katër vjetësh e katër muajsh, forcat ruse kontrollojnë rreth 20% të territorit të Ukrainës—e njëjta përqindje që ata mbanin tre vjet më parë.

Ndërkohë, Ukraina vazhdon të demonstrojë vendosmërinë e saj për të fituar, qëndrueshmërinë në përballje me sulmet ruse me raketa dhe dronë, dhe kapacitetin e saj të jashtëzakonshëm për inovacion në armë dhe taktika lufte. Sukseseve të saj i kanë dhënë guxim të kalojë në ofensivë.

Më e rëndësishmja, Ukraina ka sjellë me sukses luftën në Gadishullin e Krimesë, të cilin Rusia e ka okupuar për një dymbëdhjetë vjet. Krimea është një arenë thelbësore për arsye strategjike dhe simbolike. Ishte atje, në vitin 2014, që Rusia filloi luftën e saj kundër Ukrainës.

Putini e ka trajtuar territorin si gurin e kurorës së “Rusisë së tij të Re” dhe ka investuar shumë në zhvillimin e tij, si për ta lidhur me kontinentin rus, ashtu edhe për ta bërë një vend tërheqës për rusët që të jetojnë dhe të vizitojnë. Krimea është gjithashtu strategjikisht jetike për aksesin e vazhdueshëm të Ukrainës në Detin e Zi, një linjë jete ekonomike.

Në javët e fundit, Ukraina ka dërguar tufëza dronësh për të sulmuar objekte ushtarake, centralet elektrike dhe stacionet hekurudhore në gadishull. Ajo ka goditur kamionët rusë që udhëtonin drejt Krimesë përmes Ukrainës lindore të pushtuar dhe përmes urës së shtrenjtë të Kerçit që Putini ndërtoi pasi aneksoi ilegalisht gadishullin.

Dhe ka goditur anijet ruse të mallrave që furnizonin rajonin me anë të detit. Si rezultat, banorët e Krimesë përballen me mungesa (sidomos të benzinës për të furnizuar makinat e tyre) dhe ndërprerje të shpeshta të energjisë elektrike.

Por frustrimi më i madh i Putinit është suksesi i Ukrainës në goditjen thellë brenda vetë Rusisë. Ishte mjaft turp që frikërat për një sulm ukrainas e penguan Rusinë të shfaqë arsenalin e saj në Sheshin e Kuq gjatë paradës së Ditës së Fitores këtë vit, e cila supozohet të jetë një festë e arritjeve më të mëdha ushtarake të Rusisë.

Por edhe më poshtëruese ishte përdorimi nga ana e Ukrainës i raketave dhe dronëve për të sulmuar objekte energjetike dhe vende të tjera në Moskë dhe Shën Petersburg, si dhe objektiva të tjera qindra milje larg vijave të frontit të luftës. Ukraina ka shkatërruar iluzionin për shumë rusë se lufta kurrë nuk do të mund të arrinte në pragun e tyre.

Sukseset e Ukrainës janë bërë kaq të dukshme saqë, më 28 qershor, Putini u detyrua t’i pranojë ato në televizionin shtetëror rus. Ai pranoi se sulmet e fundit, të cilave iu referua vetëm si “sulme terroriste në territorin tonë”, kanë krijuar mungesa që detyrojnë qeverinë të importojë më shumë karburant ndërsa bëhen riparimet.

Ai po sinjalizon publikisht se e di që rusët përballen me vështirësi, të cilat përkeqësohen nga ndërprerjet e internetit që rrjedhin nga përpjekja e Kremlinit për t’i detyruar njerëzit të përdorin faqe të kontrolluara nga shteti.

Edhe ekonomia më e gjerë e Rusisë, tani e përqendruar shumë në mbështetjen e përpjekjeve luftarake, përballet me vështirësi. Banka qendrore ka paralajmëruar se rritja në vitin 2026 mund të bjerë në vetëm 0.5%.

Megjithatë, Putini ende shpreson se Rusia mund të fitojë një luftë konsumimi. Në ditët e fundit, mediat shtetërore kanë theksuar përparimet ushtarake drejt qytetit Kostyantynivka, që mund të shërbejë si një portë për fitore më të mëdha territoriale në lindje të Ukrainës.

Putini ende bastizon se presidenti amerikan Donald Trump do të minojë në mënyrë aktive furnizimin e ushtrisë së Ukrainës dhe do të çojë në më shumë trazira në NATO, dhe ndoshta shpreson që zgjedhjet e vitit të ardhshëm në Francë, Britani, Itali dhe disa shtete kyçe gjermane të mund të rrëzojnë gjithashtu mbështetjen evropiane për Ukrainën.

Por performanca e Rusisë në fushën e betejës gjatë disa viteve të fundit sugjeron se çdo përparim i mëtejshëm do të vazhdojë të vijë ngadalë dhe me një kosto të lartë njerëzore dhe ekonomike. Humbjet ruse (të vrarë dhe të plagosur) tani i tejkalojnë rekrutët e rinj. Dhe Trump duket se ka humbur interesin për t’i ndihmuar Rusisë, veçanërisht pasi sulmet e suksesshme ukrainase kanë ndryshuar luftën.

Për më tepër, evropianët janë bërë më seriozë në lidhje me investimet afatgjata në mbrojtjen e tyre. Edhe pse zgjedhjet e mëdha po afër në të gjithë kontinentin, ato janë ende shumë muaj larg, dhe fitore populiste që reduktojnë mbështetjen për Ukrainën nuk janë të sigurta.

Pavarësisht pengesave dhe turpit, ka pak prova që Putini është në telashe në vendin e tij. Disa media ruse kanë lënë të kuptohet se ka një frustrim në rritje në publik për luftën, por nuk ka ende asnjë alternativë për udhëheqjen e Putinit, dhe ai ende duket i pa interesuar për bisedimet e paqes.

Prandaj, evropianët dhe fqinjët më të afërt të Rusisë shqetësohen për atë që Putini mund të bëjë nëse do të ishte vërtet i ngujuar në një qoshe. Me siguri do të shohim një zgjerim të mëtejshëm të sulmeve ruse me raketa ndaj qyteteve ukrainase—si sulmi i madh me dronë dhe raketa më 2 korrik, që vrau të paktën 27 persona në Kiev.

Ne gjithashtu mund të presim më shumë provokime ushtarake që përfshijnë vendet e NATO-s, veçanërisht me dronë që evropianët mbeten të papërgatitur t’i përballojnë. Sulmet me zjarrvënie të vitit të kaluar kundër pronave të lidhura me Kryeministrin britanik Keir Starmer, dhe episodi i muajit të kaluar në të cilin një anije luftarake ruse hapi zjarr paralajmërues ndaj një jahti britanik në Kanalin Anglez, ofrojnë tregues të asaj që mund të vijë.

Nëse Ukraina mund të vazhdojë të shqetësojë Krimenë, të godasë më shumë objektiva në zemër të Rusisë, të pengojë forcat e frontit rus dhe të ushtrojë më shumë presion mbi ekonominë e dobët të Rusisë, një Putin i izoluar, në moshë dhe i frustruar mund të vendosë se i duhet një sulm që ndryshon lojën.

Përdorimi i një arme bërthamore taktike në Ukrainë, një sulm frontal i drejtpërdrejtë ndaj ish-republikave sovjetike të Letonisë dhe Estonisë (tani anëtare të NATO-s), dhe sulmet e mëdha kibernetike ndaj objektivave evropiane ose amerikane mbeten jashtëzakonisht të pamundshme për tani.

Por provokimet agresive kundër vendeve të NATO-s, edhe nëse nuk përbëjnë akte të qarta lufte, mund të krijojnë ende rreziqe serioze për sigurinë, ekonominë dhe politikën. Dhe nëse Putini përfundon se mbijetesa e tij politike ose fizike është në rrezik, gatishmëria e tij për të marrë rreziqe do të rritet shpejt.