![](https://albanianpost.com/wp-content/uploads/2024/02/Screenshot-2024-02-12-131411.jpg)
Pakistanezët ende nuk e dinë se cila parti do të formojë qeverinë e tyre të ardhshme, ose kush do të jetë kryeministri i tyre i ardhshëm, katër ditë pas zgjedhjeve të përgjithshme të ashpra.
Pavarësisht ndalimit të ish-kryeministrit Imran Khan dhe pengesave të shumta të hedhura ndaj partisë së tij Tehreek-e-Insaf Pakistan (PTI), kandidatët e pavarur të mbështetur nga partia mahnitën vëzhguesit duke fituar 93 vende në Asamblenë Kombëtare, më së shumti nga çdo parti.
Megjithatë, është shumë larg shumicës së thjeshtë prej 169 vendesh që kërkohet për të formuar një qeveri.
Lidhja Muslimane e Pakistanit Nawaz (PML-N) e një ish-kryeministri tjetër, Nawaz Sharif, doli në vendin e dytë me 75 vende. Ai u pa se kishte mbështetjen e ushtrisë së fuqishme të vendit dhe pritej të arrinte fitoren, pesë vjet pasi u largua i turpëruar nga Pakistani.
Partia Popullore e Pakistanit (PPP), e udhëhequr nga gjaku blu politik Bilawal Bhutto Zardari, doli në vendin e tretë me 54 vende.
Kushtetuta dikton që partitë politike duhet të formojnë një qeveri deri më 29 shkurt, ose tre javë pas ditës së zgjedhjeve.
Asambleja Kombëtare ka gjithsej 336 vende, nga të cilat 266 vendosen me votim të drejtpërdrejtë dhe 70 janë të rezervuara – 60 për gratë dhe 10 për jomyslimanët – dhe këto ndahen sipas fuqisë së secilës parti në kuvend.
“Është një mandat i fragmentuar ku asnjë nga partitë nuk ka një shumicë të thjeshtë. E megjithatë atyre do t’u duhet të gjejnë një bazë të përbashkët ose të formojnë një koalicion për të ekzistuar,” tha analisti politik Rafiullah Kakar për BBC Urdu nga Islamabad.
Ndërsa PTI dhe PML-N kanë shpallur fitoren, një qeveri koalicioni duket e pashmangshme. Ndërsa zënka vazhdon, kandidatët e pavarur që nuk fituan kanë vërshuar gjykatat me akuza për manipulim votash.
Mbështetësit e PTI-së kanë organizuar edhe protesta jashtë zyrave të Komisionit Zgjedhor në të gjithë vendin.
Pra, çfarë vjen më pas? Ka disa skenarë të mundshëm:
PML-N e Sharifit bashkon forcat me PPP të Bhutto-s
Një skenar i mundshëm mund të shohë që PML-N të formojë një koalicion me PPP, si dhe disa parti më të vogla, tha profesoresha Samina Yasmeen e Universitetit të Australisë Perëndimore për BBC Newsday. Të dy partitë krijuan një aleancë për të rrëzuar Khan nga pushteti në vitin 2022 dhe sunduan deri në gushtin e kaluar.
“Pika e pengesës do të ishte se kush do të ishte kryeministri i ardhshëm (dhe) cili do të ishte ndarja për sa i përket pozicionit të presidentit, por edhe brenda krahinave të ndryshme”, shtoi ajo.
PML-N po përballet me Lëvizjen Social liberale Muttahida Qaumi (MQM), e cila fitoi 17 vende. Ajo po kërkon gjithashtu të tërheqë kandidatët e pavarur në anën e saj.
Ndërsa Zardari u takua me një delegacion të PML-N-së të kryesuar nga vëllai i Sharif, Shehbaz në Lahore të dielën, PPP duket se po merr kohën e saj për të shqyrtuar opsionet e saj. Komiteti qendror ekzekutiv i partisë do të mblidhet në Islamabad të hënën.
PPP formon aleancë me PTI-në e Khanit
Udhëheqësi i lartë i PPP, Sherry Rehman, tha se dyert e partisë janë të hapura për të gjitha forcat politike, kur u pyet nga BBC Urdu nëse partia ishte e gatshme të punonte me PTI
Megjithatë, këshilltari i Khan për media, Zulfi Bukhari, i tha BBC-së se ka shumë gjasa që PTI të ulet në bankat e opozitës në vend që të formojë një koalicion nëse nuk arrin të mbledhë një shumicë.
Kjo i bën jehonë ndjenjave të mëparshme të Khan, i cili aktualisht po vuan një dënim me 14 vjet burg për akuza të ndryshme. Ai tha në vitin 2018 se një qeveri koalicioni do të ishte e dobët dhe se vendi kishte nevojë për një qeveri të fortë për të kapërcyer krizat me të cilat po përballej. Megjithatë, ai vazhdoi të formonte një koalicion me parti më të vogla si MQM.
PML-N formon koalicion me PTI dhe parti të tjera
Ky do të ishte një kthesë e jashtëzakonshme për një parti, lideri i së cilës është burgosur, simboli i saj i partisë është hequr dhe dhjetëra mbështetës të saj janë arrestuar. Por në këto kohë të paprecedentë, asgjë nuk mund të përjashtohet.
Thirrja e liderit të lartë të PML-N, Azam Nazeer Tarar për një “qeveri koalicioni pjesëmarrës” ku “të gjithë duhet të bashkojnë duart, duket se është një pranim i heshtur se PTI nuk mund të injorohet.
“Edhe ata që nuk votuan për Imranin më herët mund të ndjejnë një ndjenjë padrejtësie mbi mënyrën sesi ushtria e ka trajtuar atë dhe partinë e tij gjatë dy viteve të fundit”, tha Uday Chandra i Universitetit të Georgetown për BBC. “Një ndjenjë e drejtësisë demokratike, e zakonshme në të gjithë rajonin, duket se është shkelur”.
Ai shtoi: “Duke zgjedhur të Pavarurit, votuesit po i dërgojnë një mesazh të qartë ushtrisë: le të mbizotërojë demokracia civile.”
Të pavarurit e mbështetur nga PTI bashkohen me parti më të vogla
Një mundësi që është diskutuar është se kandidatët e mbështetur nga PTI mund t’i bashkohen një partie më të vogël në një përpjekje për të formuar një qeveri koalicioni.
Kjo për të kombinuar vendet e tyre dhe gjithashtu për të kapitalizuar 60 vendet e Asamblesë Kombëtare të rezervuara për gratë.
Një parti politike merr një vend të rezervuar për një grua për çdo 3.5 vende që ka fituar. Kandidatët e pavarur nuk kanë të drejtë për këtë pasi nuk i përkasin një partie.
Brenda 72 orëve nga përfundimi i rezultateve të zgjedhjeve, ata duhet gjithashtu të deklarojnë qëllimin e tyre për t’u bashkuar me një parti ose për t’u ulur si parlamentar i pavarur.
Megjithatë Asma Faiz e Universitetit të Shkencave të Menaxhimit të Lahore thotë se është “shumë e pamundur” që PTI të jetë në gjendje të formojë një qeveri koalicioni, pasi edhe aleancat me partitë më të vogla do t’i lënë ato ende pa një shumicë.
“Për PTI, nuk ka asnjë avantazh numerik në arritjen e këtyre partive të vogla, përveç si një kërkesë ligjore për të fituar një terren në një parti,” tha ajo.
Shkarkimi dhe publikimi i teksteve nga Albanian Post nuk lejohet pa përmendur burimin. Faleminderit për respektimin e etikës së profesionit të gazetarit.
/Albanianpost.com