![](https://albanianpost.com/wp-content/uploads/2023/09/izraeli.jpg)
Udhëheqësi i opozitës izraelite ka kundërshtuar idenë për të lejuar Arabinë Saudite të pasurojë uraniumin në mbretëri, duke paralajmëruar se një zhvillim i tillë do të përbënte një kërcënim për sigurinë e shtetit hebre.
Arabia Saudite ka kërkuar ndihmën e SHBA-ve për të zhvilluar një program bërthamor civil si pjesë e bisedimeve të ndërmjetësuara nga SHBA për normalizimin e marrëdhënieve midis Riadit dhe Izraelit në një marrëveshje komplekse me potencialin për të riformuar gjeopolitikën e Lindjes së Mesme.
Yair Lapid, kreu i grupit më të madh opozitar të Izraelit, Yesh Atid, të enjten tha se perspektiva e krijimit të marrëdhënieve të plota të Izraelit me Arabinë Saudite, një udhëheqëse e botës arabe, ishte një “gjë e mirëpritur”.
Por ai tha gjithashtu se një marrëveshje nuk duhet të vijë me koston e nxitjes së “një gare armësh bërthamore në të gjithë Lindjen e Mesme”.
“Demokracitë e forta nuk sakrifikojnë interesat e tyre të sigurisë për politikën. Është e rrezikshme dhe e papërgjegjshme”, tha Lapid në një video të postuar në platformën e mediave sociale X.
“Izraeli nuk duhet të pajtohet me asnjë lloj pasurimi të uraniumit në Arabinë Saudite”.
Komentet e Lapid pasojnë një raport në Wall Street Journal se zyrtarët amerikanë dhe izraelitë po diskutonin krijimin e një programi të pasurimit të uraniumit të drejtuar nga SHBA në Arabinë Saudite dhe një intervistë të dhënë nga Princi i Kurorës Saudite Mohammed bin Salman, në të cilën ai tha se nëse Irani arriti të zhvillonte një armë bërthamore, mbretëria do të duhej të ndiqte shembullin.
“Nëse ata marrin një, ne duhet ta marrim një”, tha ai për “Report Special të Fox News” në një intervistë të transmetuar të mërkurën.
Izraeli është aktualisht i vetmi shtet i Lindjes së Mesme që ka armë bërthamore, por ai kurrë nuk e konfirmon apo diskuton publikisht arsenalin e tij, me një politikë zyrtare të paqartësisë.
Nën bisedimet komplekse – dhe shumë delikate – për një marrëveshje të mundshme normalizimi, SHBA do t’i ofronte Riadit garanci sigurie dhe mbështetje për një program bërthamor civil. Në këmbim, Arabia Saudite, shtëpia e dy vendeve më të shenjta të Islamit, do të normalizonte marrëdhëniet me Izraelin, duke kërkuar gjithashtu lëshime nga Izraeli për palestinezët.
Lejimi i Arabisë Saudite të zhvillojë një program bërthamor civil është një nga aspektet më të mprehta të bisedimeve. Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë qenë prej kohësh të kujdesshëm ndaj bashkëpunimit bërthamor që do t’i lejonte mbretërisë të pasurojë uranium në tokën e vet, sepse kjo mund të lejojë përfundimisht prodhimin e një arme bërthamore. SHBA do të preferonte që vendi të blejë karburant bërthamor për një reaktor në tregun botëror.
Por zyrtarët amerikanë kanë shprehur në javët e fundit të hapur ndaj kërkesave të Arabisë Saudite për bashkëpunim bërthamor civil. Ata gjithashtu kanë diskutuar me zyrtarët izraelitë se si mund të ndihen rehat me pasurimin e mundshëm të uraniumit saudit.
Ndërsa disa në institucionet e sigurisë të Izraelit kanë pasur rezerva për t’i dhënë dritën jeshile një programi bërthamor saudit të mbështetur nga SHBA, të tjerë, si ministri i çështjeve strategjike Ron Dermer, një nga njerëzit më të besuar të kryeministrit Benjamin Netanyahu, kanë argumentuar se Arabia Saudite ka mundësi të tjera nëse SHBA tha jo.
“Ata mund të shkojnë në Kinë, ose mund të shkojnë në Francë nesër, dhe kërkojuni atyre të krijojnë një program bërthamor civil dhe të lejojnë pasurimin e brendshëm”, tha Dermer në një intervistë me transmetuesin publik amerikan PBS muajin e kaluar.
Analistët thanë se mund të jetë gjithashtu më e lehtë për Netanyahun, i cili kryeson qeverinë më të djathtë në historinë e Izraelit, të pranojë kërkesat bërthamore të Arabisë Saudite në vend që të bëjë më shumë për të pranuar aspiratën e palestinezëve për një shtet të pavarur.
Çdo bashkëpunim bërthamor civil midis SHBA-së dhe një vendi tjetër do të kërkonte atë që njihet si një marrëveshje 123, e cila duhet të kalojë nga Kongresi i SHBA. Ky proces mund të ndërlikohet nga sugjerimi i Princit të Kurorës se Arabia Saudite do të kërkonte një armë bërthamore nëse Irani do ta merrte një të tillë.
Shkarkimi dhe publikimi i teksteve nga Albanian Post nuk lejohet pa përmendur burimin. Faleminderit për respektimin e etikës së profesionit të gazetarit.
/Albanianpost.com