Shkencëtarët sapo vendosën një rekord të shkrirjes bërthamore, në një hap drejt çlirimit të burimit të pakufishëm dhe të pastër të energjisë
![](https://albanianpost.com/wp-content/uploads/2024/02/Screenshot-2024-02-08-205311.jpg)
Shkencëtarët dhe inxhinierët pranë qytetit anglez të Oksfordit kanë vendosur një rekord të energjisë së shkrirjes bërthamore, njoftuan ata të enjten, duke e sjellë burimin e pastër dhe futuristik të energjisë një hap tjetër më afër realitetit.
Duke përdorur Joint European Torus (JET) – një makinë e madhe në formë petulle, e njohur si tokamak – shkencëtarët mbajtën një rekord prej 69 megaxhaulësh energji të shkrirjes për pesë sekonda, duke përdorur vetëm 0.2 miligramë karburant.
Shkrirja bërthamore është i njëjti proces që fuqizon diellin dhe yjet e tjerë dhe shihet gjerësisht si graali i shenjtë i energjisë së pastër.
Ekspertët kanë punuar për dekada për të zotëruar procesin shumë kompleks në Tokë, dhe nëse e bëjnë këtë, shkrirja mund të gjenerojë sasi të mëdha energjie me inpute të vogla karburanti dhe të emetojë zero karbon që ngroh planetin në proces.
Shkencëtarët ushqyen deuteriumin dhe tritiumin tokamak, të cilat janë variante hidrogjeni që bimët e ardhshme komerciale kanë më shumë gjasa t’i përdorin.
Për të gjeneruar energji të shkrirjes, ekipi ngriti temperaturat në makinë në 150 milionë gradë Celsius – rreth 10 herë më e nxehtë se bërthama e Diellit.
Kjo nxehtësi ekstreme detyron deuteriumin dhe tritiumin të shkrihen së bashku dhe të formojnë helium, një proces që nga ana tjetër lëshon sasi të mëdha nxehtësie.
Tokamak është i veshur me magnet të fortë që mbajnë plazmën brenda. Nxehtësia më pas shfrytëzohet dhe përdoret për të prodhuar energji elektrike.
Eksperimenti është i fundit i këtij lloji për JET, i cili ka funksionuar për më shumë se 40 vjet. Eksperimenti i tij i fundit – dhe rekordi i ri – është një lajm premtues për projektet më të reja të shkrirjes, tha Ambrogio Fasoli, CEO i EUROfusion, konsorciumi prej 300 ekspertësh që qëndron pas eksperimentit.
Ai vuri në dukje ITER, tokamakin më të madh në botë që po ndërtohet në Francën jugore, dhe DEMO, një makinë e planifikuar për të ndjekur ITER me synimin për të prodhuar një sasi më të madhe energjie, si një prototip i impiantit të shkrirjes.
“Demostrimi ynë i suksesshëm i skenarëve operacionalë për makineritë e ardhshme të shkrirjes si ITER dhe DEMO, i vërtetuar nga rekordi i ri i energjisë, ngjall besim më të madh në zhvillimin e energjisë së shkrirjes,” tha Fasoli në një deklaratë.
Shkarkimi dhe publikimi i teksteve nga Albanian Post nuk lejohet pa përmendur burimin. Faleminderit për respektimin e etikës së profesionit të gazetarit.
/Albanianpost.com