Lajme

Përballë ndryshimeve të klimës, OKB-ja bën thirrje: Zgjohuni!


Vija bregdetare po tërhiqet në gjirin Emerald në cepin jugperëndimor të liqenit Tahoe, 20 tetor 2021 në lindje të South Lake Tahoe, Kaliforni. Thatësira e nxitur nga ndryshimet klimatike e ka ulur liqenin Tahoe nën buzën e tij natyrore dhe ka ndaluar rrjedhat në lumin Truckee.

Planet kombëtare për të ulur karbonin janë shumë larg asaj që nevojitet për të shmangur ndryshimet e rrezikshme klimatike, sipas Programit të Mjedisit të OKB-së (Unep).

Raporti i tyre i Hendekut të Emetimeve thotë se zotimet e vendit do të dështojnë për të mbajtur temperaturën globale nën 1.5 gradë Celsius këtë shekull.

Analiza e Unep sugjeron se bota është në rrugën e ngrohjes rreth 2.7 gradë Celsius me ndikime jashtëzakonisht shkatërruese.

Por, ka shpresë se, nëse përmbushen objektivat afatgjata zero neto, temperaturat mund të frenohen ndjeshëm.

Vetëm pak ditë përpara se COP26 të hapet në Glasgow, një tjetër raport shkencor mbi ndryshimin e klimës, është “një tjetër thirrje zgjimi emergjence”, sipas Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres.

Një salmon Kokanee noton në Taylor Creek pranë South Lake Tahoe, Kaliforni. Thatësira e nxitur nga ndryshimet klimatike e ka ulur liqenin Tahoe nën nivelin e tij natyror, duke ndalur rrjedhat në lumin Truckee, një histori ciklike që po ndodh më shpejt dhe më shpesh sesa dikur për të ngritur frikën për atë që mund të jetë në pritje për liqenin e famshëm alpin.

Këtë javë, një studim nga WMO-së tregon se gazrat e ngrohjes ishin në një nivel të ri vitin e kaluar, pavarësisht nga pandemia.

Tani në vitin e tij të 12-të, ky raport i Hendekut të Emetimeve shqyrton kontributet e përcaktuara në nivel kombëtar (NDC) ose planet e reduktimit të karbonit që vendet kanë paraqitur në OKB përpara COP26.

Këto premtime zgjasin deri në vitin 2030 dhe janë dorëzuar nga 120 vende. Unep gjithashtu ka marrë parasysh angazhimet e tjera për të reduktuar gazrat e ngrohjes, të cilat nuk janë dorëzuar ende zyrtarisht në një NDC.

Raporti zbulon se kur bashkohen, planet ulën emetimet e gazeve serë në vitin 2030 me rreth 7.5% krahasuar me premtimet e mëparshme të bëra pesë vjet më parë.

Kjo nuk është aq afër sa për të mbajtur pragun e temperaturës 1.5 gradë Celsius brenda syve, thonë shkencëtarët e studimit.

Tymi që del nga oxhaqet e rafinerisë Feyzin Total, jashtë Lionit, Franca qendrore, 15 tetor 2021.

Për të mbajtur gjallë 1.5 gradë Celsius do të duheshin shkurtime 55% deri në të njëjtën datë 2030. Kjo do të thotë se planet aktuale do të duhet të kenë shtatëfishin e nivelit të ambicies për të qëndruar nën atë kufi.

“Për të pasur një shans për të kufizuar ngrohjen globale në 1.5 gradë Celsius, ne kemi tetë vjet për të përgjysmuar pothuajse emetimet e gazeve serë: tetë vjet për të bërë planet, për të vendosur politikat, për t’i zbatuar ato dhe në fund të bëjmë shkurtimet”, tha Inger Andersen, drejtor ekzekutiv i Unep.

“Ora po troket me tik-tak kumbues”.

Sipas autorëve, premtimet aktuale do ta shihnin botën të ngrohet me 2.7 gradë Celsius këtë shekull, një skenar që Antonio Guterres e quan një “katastrofë klimatike”.

Ai beson se raporti nxjerr në pah dështimet e udhëheqësve politikë.

“Por liderët mund ta bëjnë këtë një pikë kthese drejt një të ardhmeje më të gjelbër në vend të një pikë kthese për katastrofën klimatike”.

Emetimet rriten nga tymi në termocentralin e qymyrit Jeffrey Energy Center, ndërsa perëndon dielli, pranë Emmett, Kansas, Shtetet e Bashkuara, 18 shtator 2021.

Siç sugjeron Guterres, ka disa shenja shpresëdhënëse në raport.

Rreth 50 vende plus BE-ja kanë premtuar një objektiv neto zero për mesin e këtij shekulli.

Këto strategji mbulojnë mbi gjysmën e emetimeve të gazeve serë.

Analiza e Unep-it zbulon se, nëse këto plane do të zbatoheshin plotësisht, kjo mund të zvogëlojë 0.5 gradë Celsius nga rritja e temperaturës deri në vitin 2100.

Kjo do të sillte nivelin e temperaturës globale në 2.2 gradë Celsius, gjë që do të kishte ndikime dramatike dhe vdekjeprurëse nga ngrohja, por do të ishte një hap në drejtimin e duhur nga ku po shkon bota aktualisht.

Problemi, megjithatë, është se shumë prej këtyre synimeve neto zero janë të paqarta, thonë autorët – veçanërisht në mesin e 20 kombeve më të pasura të botës, ku një duzinë planesh afatgjata thuhet se janë mjaft të paqarta.

Një termocentral RWE me qymyr avullohet në një ditë me diell në Neurath, Gjermani, 29 prill 2021.

Shumë vonojnë shkurtime të konsiderueshme deri pas vitit 2030, duke ngritur dyshime serioze nëse ata mund të japin me të vërtetë zero neto vetëm 20 vjet më vonë.

Një tjetër shenjë shpresëdhënëse lidhet me metanin. Raporti thotë gjithashtu se ka potencial të madh për të bërë përparim në këto emetime, të cilat janë burimi i dytë më i madh i ngrohjes.

Deri në 20% të këtyre emetimeve nga lëndët djegëse fosile, nga mbetjet dhe nga bujqësia mund të frenohen me kosto të ulët ose pa kosto.

Sidoqoftë, mundësia për të zhvilluar një botë shumë më të gjelbër ndërsa bota rikuperohet nga COVID-19 është në rrezik të humbasë, thonë autorët.

Ata zbulojnë se rreth 20% e investimeve të rimëkëmbjes do të mbështesin burimet e rinovueshme dhe ekonominë e gjelbër.

Marrë nga BBC, përshtatur për Albanian Post!

Shkarkimi dhe publikimi i teksteve nga Albanian Post nuk lejohet pa përmendur burimin. Faleminderit për respektimin e etikës së profesionit të gazetarit.

/Albanianpost.com


Lajmet kryesore