Kulturë

Ekspertët: Ka projekte më jetësore të restaurimit në vend se ai i Koloseu-t


Arkeologët kundërshtojnë të mbulojnë hapësirën unike nëntokësore të amfiteatrit. Ata tregojnë për projekte më jetësore të restaurimit në vend.

Planet për të ndërtuar një dysheme druri mbi qendrën e Colosse-ut të Romës, të njoftuar javën e kaluar, kanë tërhequr një valë kritikash nga arkeologët dhe historianët e artit të shquar.

Vendimi sjell në kulm tetë vjet mosmarrëveshjeje rreth propozimit dhe rezervave në lidhje me menaxhimin e Ministrisë së Kulturës për vendet e trashëgimisë.

Ekspertët, duke përfshirë Rossella Rea, ish-drejtorit e Colosseum-it, kanë ngritur shqetësime në lidhje me çmimin e projektit prej 15 milionë euro.

Ata pretenduan se dyshemeja e re do të errësojë pamjet e zorrëve të nëntokës së Colosseum-it.

Zbuluar gjatë një konference shtypi në internet më 2 maj, dizajni përmban një grilë me pllaka druri të lehta, të cilat do të mbulojnë hipogjen, rrjetin e dhomave nëntokësore dhe rrugët e kalimit, ku gladiatorët përgatiteshin dikur për dyluftime.

I prezantuar nga perandori Domitian, hipogeumi fillimisht u mbulua me një dysheme, e cila u kalb pasi Colosseu ra në përdorim nga shekulli i VI-të.

Një gërmim në shekullin e XIV-të e bëri të dukshme strukturën nëntokësore dhe skenën prej 650 m.

Në 2014-n, Dario Franceschini, Ministri i Kulturës i Italisë, shkroi në Twitter miratimin e tij për propozimin e arkeologut Daniele Manacorda për të rindërtuar një arenë të plotë.

Planet e Manacorda u kritikuan me shpejtësi nga figurat, përfshirë arkeologun e shquar Salvatore Settis, dhe kundërshtimi është rritur kohët e fundit.

Në një intervistë të botuar në gazetën italiane Il Fatto Quotidiano në mars, Rea tha se fondet do të shpenzoheshin më mirë për punën e restaurimit, duke ideuar rrugë të reja për vizitorët dhe pastrimin e pamjes së jashtme të Colosseum-it.

Nga 133 amfiteatrot romake në Itali dhe 252 gjetkë në perandori, Koloseu ka rrjetin më të gjerë nëntokësor, i thotë Gazetës Art, Sergio Rinaldi Tufi, ish-drejtori i Arkeologjisë në Universitetin e Urbino.

“Hapësira nëntokësore është unike në botë, përse duhet të mbulohet?” tha ai.

Sipas Tomaso Montanari, një historian arti dhe anëtar i Komitetit Shkencor të Ministrisë së Kulturës, projekti është ëmblematik i misionit të Franceschini.

“Italia investon shuma të mëdha në atraksionet turistike, por nuk ka mundësi të restaurojë kisha të shkatërruara dhe afreske që veniten”, i thotë ai Gazetës Art.

“Koloseu është gjëja e fundit për të cilën do të mendoja të harxhoja para”.

Kur dyshemeja e re prej 3000 m të vihet në përdorim, vizitorët do të jenë në gjendje të shëtisin në arenë për të marrë “madhështinë e monumentit”, tha Dario Franceschini, ministri i Kulturës i Italisë në konferencë.

Sistemi do të përfundojë deri në vitin 2023 dhe është i kthyeshëm, që do të thotë se mund të shpërbëhet në një datë të mëvonshme, sipas Milan Ingegneria, konsulencës inxhinierike që po udhëheq projektin.

“E di që polemikat nuk do të mungojnë”, tha Franceschini për planet. “Koloseu është monumenti ynë kombëtar dhe është e drejtë që ne ta diskutojmë atë”.

/Albanianpost.com

Lajmet kryesore