![](https://albanianpost.com/wp-content/uploads/2023/04/1x-1-26.jpg)
Ekipi i dezinformimit të BBC-së ka arritur të zbulojë se një kompani mediatike e regjistruar në Mbretërinë e Bashkuar po përhap dezinformimin shtetëror rus te miliona njerëz në botën arabe-folëse.
Bëhet fjalë për agjencinë “Yala News”, që pretendon të ofrojë lajme të paanshme.
Por analiza e BBC-së ka treguar se shumica e përmbajtjes së saj pasqyron drejtpërdrejt histori në faqet e mediave të mbështetura nga shteti rus – dhe se ajo në fakt vepron jashtë Sirisë.
Yala Group, kompania mëmë e Yala News, ka një prani të fortë sociale.
Janë rreth 20 faqet në Facebook, plot me shkëlqim dhe të mirëmbajtura.
Videot e shkëlqyeshme ngarkohen çdo dy orë, duke u fokusuar në histori që mund të jenë me interes për tre milionë ndjekësit e saj që flasin arabisht: intervista me njerëz të famshëm, skeçe komedi dhe politika globale.
Shqyrtimet në Yala News deklarojnë kredencialet e saj të paanshme dhe të pavarura.
Por nga afër, tematika e historisë ka një kënd të dukshëm pro-rus, praktikisht shumë identike me ato që u panë në mediat shtetërore ruse të njëjtën ditë.
Fama e saj
Menjëherë pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia, postimet e saj filluan të fitojnë audiencë.
Ja një shembull: më 10 mars 2022, TV shtetëror rus transmetoi një histori të çuditshme dhe krejtësisht fiktive duke pretenduar se SHBA-të po përdornin zogjtë si armë biologjike, për të shpërndarë sëmundje vdekjeprurëse ndërsa ata fluturonin në Rusi.
Atë pasdite, historia u përkthye dhe u botua në rrjetet ruse të mbështetura nga shteti “Sputnik” në gjuhën arabe dhe Russia Today (RT) në arabisht.
Dy orë më vonë, ajo u postua si video në faqen e Yala News në Facebook – me disa nga formulimet identike.
Historia e bio-zogjve është vetëm njëra.
Duke punuar me specialistë të dezinformimit gjatë një viti, BBC monitoroi videot më të shikuara të Yala News dhe zbuloi se pothuajse të gjitha historitë e tij mund të gjurmoheshin në faqet e lajmeve në pronësi të Kremlinit dhe pro-Kremlinit.
Këto përfshijnë histori të rreme që pretendojnë se masakra e Bucha-s ishte inskenuar, Presidenti Zelensky ishte ‘i dehur’ në një video që i drejtohej Ukrainës dhe ushtarët ukrainas po ikin nga vija e frontit.
Të gjitha këto filluan në mediat shtetërore ruse, të ndjekura disa orë më vonë nga videot e të njëjtave histori në Yala News.
Belén Carrasco Rodríguez, e cila hulumton operacionet e ndikimit rus për Qendrën për Rezistencën e Informacionit në MB, thotë se Yala News po vepron si një “altoparlant i Kremlinit” në Lindjen e Mesme.
Ajo thotë se afati kohor dhe ngjashmëritë në tregimet e tyre sugjerojnë se Yala mund të jetë “pastrim informacioni” për Rusinë: pompimi i propagandës përmes një pale të tretë në mënyrë që të mos duket sikur është nga Kremlini.
Ruarigh Thornton, nga firma e sigurisë kibernetike Protection Group International, thotë se pastrimi i informacionit po bëhet gjithnjë e më i zakonshëm, pasi njerëzit janë më të vetëdijshëm për mediat e sponsorizuara nga shteti rus.
Kompania “siriane”
Yala News është pjesë e Yala Group, e cila e përshkruan veten si një “kompani që punon në fushën e prodhimit vizual në faqet e rrjeteve sociale”.
Por pjesa tjetër e operacionit nuk duket aq e shkëlqyeshme sa faqet e saj sociale.
Faqja e internetit e Yala Group përbëhet kryesisht nga tekste të rreme dhe foto të aksioneve.
Shumica e komenteve të tij me pesë yje në Facebook duken të rreme, të shkruara në të njëjtat data nga të njëjtat llogari nga Azia Juglindore, ku vlerësimet me pagesë për Facebook dihet se janë biznese të mëdha.
Dy komente tipike e përshkruajnë Yala News si “neutral, objektiv dhe profesional” dhe “një platformë lajmesh të mrekullueshme, të ndershme, transparente dhe të qëllimshme”.
Yala Group është i regjistruar në Britani. Adresa e saj në Bloomsbury, Londrën qendrore, ndahet me më shumë se 65 mijë kompani të tjera, 12 mijë prej të cilave janë aktive.
Por kompania nuk ka staf apo zyra fizike atje.
BBC-ja dyshoi se Yala po vepronte jashtë Sirisë, një vend i shkatërruar nga konflikti civil, sundimtari i të cilit Bashar al-Assad është një aleat i vjetër i Rusisë.
Rusia ka siguruar armë për forcat pro-Asad gjatë 12 viteve të luftës civile.
Duke përdorur njohuritë lokale dhe teknikat e gjeolokimit, ne gjetëm fotot në Facebook që tregojnë ekipin dhe zyrat e tij në një periferi të Damask-ut.
Shumica e profileve të tyre sociale thonë se ata janë të vendosur në kryeqytetin sirian. Këtë e ka konfirmuar një ish-punonjës.
Klientët e Yala përfshijnë njerëz të famshëm sirianë pro regjimit dhe gazetarë.
Ekspertët sirianë të medias në BBC Monitoring thonë se mediat private pro-qeveritare janë “shpesh në pronësi të figurave të biznesit me lidhje të ngushta me establishmentin politik dhe ushtarak”.
Ekspertët sugjerojnë se regjistrimi në Mbretërinë e Bashkuar mund të jetë për të shmangur që Yala të shihet si e drejtuar nga një vend i sanksionuar, gjë që do ta lejonte atë të ndërtonte marrëdhënie biznesi me platforma si kompania mëmë e Facebook, Meta.
Në fakt, pronari i një prej faqeve të Yala Group në Facebook kohët e fundit postoi për t’u bërë një ‘Partner Biznesi’ zyrtar i Meta, që do të thotë se shërbimet e saj të marketingut në media sociale janë të rekomanduara.
Por, kush fshihet pas Yala News?
BBC-ja gjurmoi CEO-n e “Yala News”, Ahmad Moemna, një biznesmen sirian që jeton në Dubai.
“Yala Group është një kompani me bazë në Mbretërinë e Bashkuar”, tha ai për BBC. “Ne kemi më shumë se 500 klientë, duke përfshirë figura publike, artistë dhe talente. Ne nuk kemi ende punonjës në Londër, por do të mundemi në të ardhmen e afërt”.
E pyetëm për videot pro-Kremlinit në Yala News. Ai tha: “Përmbajtja e Yala News nuk është e njëanshme. Qoftë Siria, Rusia apo ndonjë gjë tjetër, ne respektojmë paanshmërinë”.
Më pas, ne pyetëm nëse biznesi i tij merrte fonde nga qeveria ruse apo siriane.
“Unë jam financuesi dhe themeluesi i vetëm i Yala dhe askush nuk mund të ndikojë tek unë”, tha ai.
Marrë dhe përshtatur nga BBC për Albanian Post
Shkarkimi dhe publikimi i teksteve nga Albanian Post nuk lejohet pa përmendur burimin. Faleminderit për respektimin e etikës së profesionit të gazetarit.
/Albanianpost.com